Czym jest praca zdalna według Kodeksu pracy
Od 7 kwietnia 2023 roku praca zdalna ma w Kodeksie pracy własny rozdział. To praca wykonywana w całości albo w części w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą, najczęściej w domu, przy użyciu komunikacji na odległość.
Przepisy rozróżniają trzy sytuacje. Praca zdalna całkowita oznacza, że do biura nie przychodzisz wcale. Praca zdalna częściowa to tryb hybrydowy, w którym część dni spędzasz w domu, a część w siedzibie firmy. Praca zdalna okazjonalna to pojedyncze dni na Twój wniosek, najwyżej 24 dni w roku kalendarzowym.
Zasady pracy zdalnej ustala porozumienie z przedstawicielami pracowników, regulamin albo polecenie pracodawcy, a jeśli w firmie tego nie ma, uzgodnienie z konkretnym pracownikiem. Tryb możesz ustalić przy podpisaniu umowy albo później, w trakcie zatrudnienia.
Tryby pracy w ofertach
- Całkowicie zdalnie: praca z dowolnego miejsca w Polsce uzgodnionego z pracodawcą, spotkania przez wideo.
- Hybrydowo: stała liczba dni w biurze w tygodniu albo w miesiącu, dlatego miasto w ofercie ma znaczenie.
- Zdalnie z wyjazdami: praca z domu i kilka spotkań zespołu w roku, zwykle z pokryciem kosztów podróży.
Każda karta oferty w Przyjme pokazuje tryb pracy obok miasta, więc od razu wiesz, czy ogłoszenie z Warszawy wymaga dojazdów, czy tylko wskazuje siedzibę firmy.
Koszty pracy zdalnej i sprzęt
Przy pracy zdalnej całkowitej i częściowej pracodawca zapewnia materiały i narzędzia pracy, w tym sprzęt, pokrywa koszty energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych związanych z pracą oraz koszty instalacji, serwisu i konserwacji narzędzi. Zamiast zwrotu wyliczanego co miesiąc firma może wypłacać ryczałt, który odpowiada przewidywanym kosztom.
Jeżeli pracujesz na własnym sprzęcie, przysługuje Ci ekwiwalent pieniężny. Przy pracy zdalnej okazjonalnej obowiązek zwrotu kosztów nie obowiązuje, a zasady ustalasz z pracodawcą.
Kto może złożyć wniosek, którego pracodawca co do zasady nie odrzuci
Kodeks pracy wskazuje grupy, których wniosek o pracę zdalną pracodawca musi uwzględnić, chyba że nie pozwala na to organizacja albo rodzaj pracy. Należą do nich między innymi pracownica w ciąży, rodzic dziecka do ukończenia 4. roku życia oraz osoba opiekująca się członkiem najbliższej rodziny z orzeczeniem o niepełnosprawności. Odmowę pracodawca uzasadnia na piśmie albo elektronicznie.
Obowiązki po stronie pracownika
- Przed rozpoczęciem pracy zdalnej składasz oświadczenie, że stanowisko w domu zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
- Chronisz dane i informacje firmy według zasad, które przekazuje pracodawca.
- Pracodawca może kontrolować wykonywanie pracy, BHP i ochronę danych w uzgodnionym miejscu, w godzinach pracy i w sposób, który nie narusza Twojej prywatności.
Zasady z Kodeksu pracy dotyczą umowy o pracę. Przy umowie zlecenie i kontrakcie B2B miejsce pracy, sprzęt i koszty ustala sama umowa, dlatego warto przeczytać ją przed podpisem.
Formy zatrudnienia w pracy zdalnej
W ogłoszeniach zdalnych spotkasz umowę o pracę, umowę zlecenie i kontrakt B2B. Umowa o pracę daje wszystkie gwarancje z rozdziału o pracy zdalnej. Zlecenie często dotyczy obsługi klienta, moderacji treści i prac biurowych na kilka godzin dziennie. B2B przeważa w IT, marketingu i projektowaniu, gdzie widełki podaje się zwykle netto na fakturze.
Porównanie praw przy każdej umowie znajdziesz w poradniku umowa zlecenie a umowa o pracę.
Bezpieczeństwo: jak rozpoznać nieuczciwą ofertę zdalną
Praca zdalna przyciąga oszustów, bo kandydat nie widzi biura ani ludzi. Zanim wyślesz dane, sprawdź, czy ogłoszenie nie ma tych sygnałów:
- prośba o opłatę za szkolenie, pakiet startowy albo „aktywację konta”,
- wysokie zarobki za proste zadania bez opisu obowiązków i bez nazwy firmy,
- prośba o przesłanie skanu dowodu osobistego albo danych karty płatniczej przed rozmową,
- przelewanie pieniędzy przez Twoje konto albo odbieranie paczek dla kogoś,
- kontakt wyłącznie przez komunikator, bez adresu e-mail w domenie firmy.
Uczciwy pracodawca podaje nazwę firmy, zakres obowiązków, widełki i formę zatrudnienia, a dane osobowe zbiera dopiero przy podpisaniu umowy.
Jak szukać pracy zdalnej skutecznie
Wpisz stanowisko i ustaw tryb zdalny. Jeśli rozważasz także tryb hybrydowy, wybierz miasto, do którego możesz dojeżdżać kilka razy w miesiącu. Powiadomienie mailem pozwala odpowiedzieć na ofertę w pierwszych dniach po publikacji, kiedy pracodawca przegląda zgłoszenia najuważniej.
W CV zaznacz, że pracowałeś już zdalnie, jakich narzędzi do komunikacji i zarządzania zadaniami używasz i czy masz stabilne łącze. Zaczynasz dopiero karierę? Przeczytaj poradnik praca zdalna bez doświadczenia.
- Ile dni pracy zdalnej okazjonalnej przysługuje w roku?
Najwyżej 24 dni w roku kalendarzowym. Pracę zdalną okazjonalną wykonujesz na swój wniosek, a pracodawca może się na nią zgodzić albo nie.
- Czy pracodawca musi płacić za prąd i internet przy pracy zdalnej?
Przy pracy zdalnej całkowitej i częściowej na umowie o pracę tak: pokrywa koszty energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych związanych z pracą, zwykle w formie ryczałtu. Przy pracy okazjonalnej ten obowiązek nie obowiązuje.
- Czy pracodawca może odwołać pracę zdalną?
Jeśli praca zdalna została uzgodniona w trakcie zatrudnienia, każda ze stron może złożyć wiążący wniosek o powrót do pracy stacjonarnej. Strony ustalają termin powrotu, nie dłuższy niż 30 dni od otrzymania wniosku.
- Czy praca zdalna może być wykonywana z zagranicy?
Miejsce pracy zdalnej uzgadniasz z pracodawcą. Praca z innego kraju wpływa na podatki, ubezpieczenie i prawo pracy, dlatego wymaga wyraźnej zgody firmy i sprawdzenia tych skutków przed wyjazdem.