Czym jest praca dodatkowa
Praca dodatkowa to każde zajęcie zarobkowe wykonywane obok głównego źródła dochodu. Najczęściej zajmuje kilka godzin w tygodniu, ma elastyczny grafik i dotyczy stanowisk, na które pracodawcy szukają ludzi na wieczory, weekendy albo okresy większego ruchu.
Część osób traktuje ją jako sposób na wyższy dochód, część jako próbę nowego zawodu bez rezygnacji z obecnej posady. Dla studentów i emerytów bywa główną formą aktywności zawodowej, dopasowaną do planu zajęć albo stanu zdrowia.
Dla kogo jest praca dodatkowa
- Osoby na etacie, które chcą dorobić po godzinach albo w weekendy.
- Studenci i uczniowie szkół policealnych z grafikiem zależnym od zajęć.
- Emeryci i renciści, którzy chcą zostać aktywni zawodowo.
- Rodzice, którzy mogą pracować w godzinach, gdy dziecko jest w szkole albo śpi.
- Specjaliści, którzy przyjmują pojedyncze projekty zdalne obok stałej pracy.
Typowe zajęcia dodatkowe
- obsługa sklepu, kasy i stoiska w weekendy,
- kelner, barista, pomoc kuchenna na zmiany wieczorne,
- dostawy i kurierskie trasy popołudniowe,
- korepetycje i zajęcia pozalekcyjne,
- sprzątanie biur po godzinach,
- obsługa klienta i moderacja treści w trybie zdalnym,
- inwentaryzacje, hostessy, obsługa wydarzeń.
Jakie umowy wchodzą w grę
Przy pracy dodatkowej najczęściej podpisuje się umowę zlecenie. Za każdą godzinę zlecenia przysługuje co najmniej minimalna stawka godzinowa, którą rząd ustala co roku razem z minimalnym wynagrodzeniem. Wynagrodzenie ze zlecenia trwającego dłużej niż miesiąc wypłaca się co najmniej raz w miesiącu.
Spotkasz też umowę o pracę na część etatu, która daje proporcjonalny urlop i płatne zwolnienie lekarskie, oraz umowę o dzieło przy jednorazowych, konkretnych zadaniach, na przykład tłumaczeniu tekstu albo projekcie graficznym. Przy umowie o dzieło nie obowiązuje minimalna stawka godzinowa.
Szczegółowe porównanie znajdziesz w poradniku umowa zlecenie a umowa o pracę.
Praca dodatkowa a etat: o czym pamiętać
- Zakaz konkurencji: sprawdź w swojej umowie o pracę, czy nie zobowiązałeś się do niepodejmowania działalności konkurencyjnej wobec obecnego pracodawcy.
- Składki: jeśli z etatu u innego pracodawcy masz co najmniej minimalne wynagrodzenie, składki emerytalne i rentowe od dodatkowego zlecenia są dobrowolne, a składka zdrowotna jest obowiązkowa.
- Ten sam pracodawca: zlecenie podpisane z własnym pracodawcą ZUS traktuje jak część stosunku pracy, więc składki liczy się od całości.
- Odpoczynek: przy umowie o pracę obowiązują przepisy o dobowym i tygodniowym odpoczynku, dlatego dwa etaty z rzędu bez przerwy nie są dobrym planem.
- Studenci do 26. roku życia: zlecenie nie podlega składkom ZUS, a przychody do ustawowego limitu korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego dla młodych.
Czerwone flagi w ofertach pracy dodatkowej
- Wynagrodzenie „od sztuki” bez informacji, ile sztuk da się zrobić w godzinę.
- Opłata wstępna za materiały, szkolenie albo zestaw startowy.
- Praca polegająca na zakładaniu rachunków bankowych, przyjmowaniu przelewów albo odbieraniu przesyłek dla obcych osób.
- Brak nazwy firmy i brak formy umowy w ogłoszeniu.
- Obietnica dużych pieniędzy za „kilka minut dziennie”.
W Przyjme każda oferta ma formę zatrudnienia i widełki na karcie, więc łatwiej porównać ogłoszenia i odrzucić te, które nic nie mówią o warunkach.
Jak dopasować pracę dodatkową do grafiku
Zanim zaczniesz szukać, zapisz dni i godziny, w których realnie możesz pracować, i dolicz do nich dojazd. Szukając w swoim mieście, wpisz stanowisko i ustaw wymiar, a jeśli wolisz pracę z domu, wybierz tryb zdalny i przejrzyj stronę praca zdalna.
W wiadomości do pracodawcy napisz wprost, w jakich godzinach jesteś dostępny. Oszczędza to obu stronom czasu i pokazuje, że podchodzisz do dodatkowej pracy poważnie.
- Czy muszę informować pracodawcę o pracy dodatkowej?
Co do zasady nie, chyba że podpisałeś umowę o zakazie konkurencji albo regulamin firmy wymaga zgody na dodatkowe zatrudnienie. Przy zakazie konkurencji praca u konkurenta może być podstawą do rozwiązania umowy.
- Ile można zarobić na umowie zlecenie?
Stawka zależy od stanowiska i miasta, ale nie może być niższa niż minimalna stawka godzinowa ustalana co roku. Zlecenie może też przewidywać wynagrodzenie od zadania, jeśli tak ustalą strony, z zachowaniem tej minimalnej stawki za każdą godzinę.
- Czy praca dodatkowa wpływa na emeryturę albo rentę?
Emeryt, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, może dorabiać bez limitu. Przy wcześniejszej emeryturze i przy rencie obowiązują progi przychodu ogłaszane przez ZUS, których przekroczenie zmniejsza albo zawiesza świadczenie.
- Czy mogę mieć dwie umowy o pracę naraz?
Tak, u dwóch różnych pracodawców. Każda umowa jest oddzielna, a Ty odpowiadasz za to, żeby grafiki się nie nakładały.