Czym jest praca dorywcza
Praca dorywcza to zajęcie krótkotrwałe albo nieregularne: jeden dzień przy inwentaryzacji, weekendowa obsługa festynu, tydzień pomocy przy przeprowadzce firmy, kilka dyżurów w miesiącu. Nie ma w niej stałego grafiku na wiele miesięcy do przodu, a zaangażowanie ustalasz za każdym razem osobno.
Od pracy dodatkowej różni się tym, że nie musi być regularna. Od pracy sezonowej tym, że nie zależy od pory roku. Dla wielu osób to sposób na szybki zarobek między jednym etatem a drugim albo na sprawdzenie branży bez długiego zobowiązania.
Typowe prace dorywcze
- inwentaryzacje w sklepach i magazynach,
- obsługa wydarzeń, koncertów, targów i wesel,
- rozładunek dostaw i prace fizyczne na jeden dzień,
- roznoszenie materiałów i akcje promocyjne,
- pomoc w gastronomii przy większych przyjęciach,
- opieka nad zwierzętami i drobne prace w ogrodzie,
- sprzątanie po remontach i imprezach.
Jakie umowy obowiązują przy pracy dorywczej
Najczęstsza jest umowa zlecenie. Obowiązuje przy niej minimalna stawka godzinowa ustalana co roku rozporządzeniem, a zleceniodawca musi prowadzić potwierdzenie liczby godzin, na przykład w formie ewidencji podpisywanej przez Ciebie.
Przy jednorazowym konkretnym rezultacie, na przykład wykonaniu projektu albo zdjęć z wydarzenia, może wchodzić w grę umowa o dzieło. Przy dłuższych zajęciach pracodawca może zaproponować umowę o pracę na krótki czas określony albo pracę tymczasową przez agencję.
Praca dorywcza bez żadnej umowy to praca na czarno: nie masz ubezpieczenia na wypadek wypadku przy pracy i trudno Ci dochodzić zapłaty. Umowę zlecenie można zawrzeć w formie pisemnej albo elektronicznej, a pracodawca ma obowiązek zgłosić Cię do ZUS w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy.
Twoje prawa przy krótkim zleceniu
- Masz prawo do wynagrodzenia co najmniej za każdą przepracowaną godzinę według minimalnej stawki godzinowej.
- Przy zleceniu zgłoszonym do ZUS podlegasz ubezpieczeniu wypadkowemu, jeśli pracujesz w siedzibie albo miejscu wskazanym przez zleceniodawcę.
- Student do 26. roku życia na zleceniu nie płaci składek ZUS.
- Pracodawca powinien zapewnić bezpieczne warunki i poinformować Cię o zagrożeniach na stanowisku.
- Wynagrodzenie dostajesz w terminie z umowy, a przy zleceniu na dłużej niż miesiąc co najmniej raz w miesiącu.
Na co uważać w ofertach pracy dorywczej
- Zapłata „po zakończeniu całego projektu” bez terminu i bez umowy.
- Brak informacji, kto jest zleceniodawcą i gdzie dokładnie odbywa się praca.
- Prośba o wpłatę kaucji za odzież roboczą albo sprzęt.
- Stawka „do negocjacji na miejscu” przy pracy fizycznej na jeden dzień.
- Przekazywanie cudzych paczek albo pieniędzy jako „prosta praca dorywcza”.
Przed pierwszym dniem poproś o umowę mailem. Uczciwy zleceniodawca wyśle ją bez problemu i nie będzie przekładał podpisu na później.
Jak szybko znaleźć pracę dorywczą
Dorywcze zlecenia pojawiają się i znikają w ciągu kilku dni. Ustaw powiadomienie o pracy dorywczej w swoim mieście, a nowe ogłoszenia przyjdą mailem od razu po publikacji. Przygotuj krótkie CV z listą umiejętności praktycznych, na przykład prawo jazdy, orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych albo doświadczenie przy obsłudze kasy, bo przy krótkich zleceniach decyduje to, czy możesz zacząć od razu.
Jeśli zależy Ci na stałym dochodzie obok innych obowiązków, zajrzyj także do ofert pracy dodatkowej i pracy od zaraz.
- Czy praca dorywcza wymaga umowy?
Tak. Każda praca zarobkowa na rzecz innej osoby albo firmy powinna mieć umowę, najczęściej zlecenie. Bez niej nie masz ubezpieczenia i trudno odzyskać należność.
- Czy przy pracy dorywczej obowiązuje minimalna stawka?
Przy umowie zlecenie tak, obowiązuje minimalna stawka godzinowa ustalana co roku. Przy umowie o dzieło nie ma minimalnej stawki, bo wynagrodzenie dotyczy rezultatu, a nie godzin.
- Czy muszę mieć badania lekarskie do pracy dorywczej?
Przy umowie zlecenie przepisy nie wymagają badań medycyny pracy, ale zleceniodawca może ich wymagać, a przy pracy z żywnością potrzebne jest orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Przy umowie o pracę badania wstępne są obowiązkowe.
- Czy dorywcza praca jest zgłaszana do urzędu skarbowego?
Zleceniodawca pobiera podatek i odprowadza go do urzędu skarbowego. Przy większości zleceń po zakończeniu roku dostajesz informację PIT-11, którą uwzględniasz w rocznym zeznaniu.