Na czym polega praca sezonowa
Praca sezonowa to zatrudnienie na określony, powtarzający się co roku okres, w którym firma ma więcej pracy niż zwykle. Hotel nad Bałtykiem potrzebuje ludzi od czerwca do września, wyciąg narciarski od grudnia do marca, gospodarstwo sadownicze w czasie zbiorów, a sklepy i centra dystrybucyjne w listopadzie i grudniu.
Sezon trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. Po jego zakończeniu umowa wygasa, ale wielu pracodawców zaprasza sprawdzonych pracowników ponownie w kolejnym roku, dlatego dobra opinia z jednego sezonu często otwiera drogę do następnego.
Sezony i typowe stanowiska
- Lato: kelner, barman, pomoc kuchenna, pokojowa, ratownik wodny, sprzedawca w punktach nad morzem, animator czasu wolnego.
- Zima: obsługa wyciągu, instruktor narciarstwa, obsługa wypożyczalni sprzętu, praca w hotelach i schroniskach.
- Zbiory: zbieranie owoców i warzyw, sortowanie i pakowanie w przechowalniach, kierowca ciągnika.
- Święta: sprzedawca, kasjer, magazynier i pakowacz w logistyce e-handlu, kurier.
Jakie umowy obowiązują w sezonie
W hotelarstwie i gastronomii spotkasz umowę o pracę na czas określony oraz umowę zlecenie. Przy zbiorach w gospodarstwie rolnym możliwa jest umowa o pomocy przy zbiorach, zawierana między rolnikiem a osobą pomagającą, na okres do 180 dni w roku kalendarzowym. W handlu i logistyce przed świętami dużą część miejsc obsadzają agencje pracy tymczasowej.
Umowa o pracę na sezon daje proporcjonalny urlop, a jeśli go nie wykorzystasz, ekwiwalent pieniężny przy rozstaniu. Przy zleceniu obowiązuje minimalna stawka godzinowa ustalana co roku. Porównanie praw znajdziesz w poradniku umowa zlecenie a umowa o pracę.
Prawa i obowiązki pracownika sezonowego
- Przed rozpoczęciem pracy na umowie o pracę przechodzisz badania medycyny pracy i szkolenie BHP.
- Przy pracy z żywnością, w tym w gastronomii, potrzebujesz orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych.
- Ratownik wodny potrzebuje uprawnień ratownika wodnego, a instruktor narciarstwa uprawnień instruktorskich uznawanych przez ośrodek.
- Studenci i uczniowie do 26. roku życia na umowie zlecenie nie płacą składek ZUS.
- Cudzoziemcy pracujący w Polsce sezonowo w rolnictwie, ogrodnictwie i turystyce korzystają z zezwolenia na pracę sezonową wydawanego przez starostę, na okres do 9 miesięcy w roku kalendarzowym.
Zakwaterowanie i wyżywienie
Wiele ofert sezonowych obejmuje nocleg, a w gastronomii także posiłki. Zapytaj, czy są bezpłatne, czy rozliczane z wynagrodzenia, i poproś o zapisanie tego w umowie. Więcej o prawach przy noclegu od pracodawcy przeczytasz na stronie praca z zakwaterowaniem.
Czerwone flagi w ofertach sezonowych
- Wynagrodzenie wypłacane „na koniec sezonu” bez zaliczek w trakcie.
- Brak informacji o godzinach pracy przy obietnicy „dużych napiwków”.
- Opłata za miejsce w kwaterze albo za „rezerwację etatu” przed przyjazdem.
- Pracodawca, który nie chce podać adresu obiektu przed podpisaniem umowy.
- Oferty pracy przy zbiorach za granicą od pośrednika, którego nie ma w rejestrze agencji zatrudnienia KRAZ.
Kiedy zacząć szukać pracy sezonowej
Najlepsze miejsca na lato obsadza się wiosną, a na zimę jesienią. Ustaw powiadomienie o pracy sezonowej w wybranym regionie z wyprzedzeniem, żeby mieć czas na porównanie warunków noclegu, stawek i długości umowy.
W CV podaj dokładne terminy, w których możesz pracować, i znajomość języków obcych, bo w turystyce często decyduje obsługa gości z zagranicy. Jeśli nie masz jeszcze doświadczenia, zobacz też oferty pracy bez doświadczenia.
- Czy za pracę sezonową przysługuje urlop?
Przy umowie o pracę tak, w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia. Niewykorzystany urlop pracodawca wypłaca jako ekwiwalent po zakończeniu umowy. Przy umowie zlecenie urlop nie przysługuje, chyba że strony go uzgodnią.
- Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?
To umowa zawierana przez rolnika z osobą, która pomaga mu przy zbiorach owoców, warzyw, ziół czy chmielu. Obejmuje okres do 180 dni w roku kalendarzowym, a składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie opłaca rolnik.
- Czy student może pracować sezonowo bez składek?
Student do ukończenia 26 lat zatrudniony na umowie zlecenie nie podlega składkom ZUS. Na umowie o pracę składki są pobierane niezależnie od wieku.
- Czy mogę pracować sezonowo, będąc zarejestrowanym jako bezrobotny?
Podjęcie pracy zarobkowej zwykle oznacza utratę statusu bezrobotnego. Przed podpisaniem umowy zapytaj w swoim powiatowym urzędzie pracy, jak to wpłynie na Twoją sytuację.